Ansible ile Sunucu Otomasyonu: Başlangıç Rehberi

Ansible, agentless çalışan bir IT otomasyon aracıdır. Sunucu yapılandırması, uygulama deployment ve orchestration için kullanılır.

Ansible Neden Kullanılır?

• Agentless: Hedef sunuculara agent kurulumu gerekmez
• YAML tabanlı: Okunabilir ve anlaşılır yapılandırma
• Idempotent: Aynı işlemi tekrar çalıştırmak güvenli
• Modüler: Binlerce hazır modül
• SSH bazlı: Standart SSH bağlantısı kullanır

Kurulum

# Ubuntu/Debian
sudo apt update
sudo apt install ansible

# pip ile
pip install ansible

# macOS
brew install ansible

# Versiyon kontrolü
ansible --version

Inventory (Envanter)

# /etc/ansible/hosts veya inventory.ini

[webservers]
web1.example.com
web2.example.com

[dbservers]
db1.example.com ansible_host=192.168.1.100

[all:vars]
ansible_user=deploy
ansible_ssh_private_key_file=~/.ssh/deploy_key

[webservers:vars]
http_port=80
max_clients=200

Ad-hoc Komutlar

# Ping testi
ansible all -m ping

# Komut çalıştırma
ansible webservers -m shell -a "uptime"

# Paket kurulumu
ansible webservers -m apt -a "name=nginx state=present" --become

# Dosya kopyalama
ansible webservers -m copy -a "src=./app.conf dest=/etc/app.conf"

# Servis yönetimi
ansible webservers -m service -a "name=nginx state=restarted" --become

Playbook Yazımı

# site.yml
---
- name: Web Server Kurulumu
  hosts: webservers
  become: yes

  vars:
    http_port: 80
    domain: example.com

  tasks:
    - name: Nginx kurulumu
      apt:
        name: nginx
        state: present
        update_cache: yes

    - name: Nginx yapılandırması
      template:
        src: templates/nginx.conf.j2
        dest: /etc/nginx/sites-available/default
      notify: Restart Nginx

    - name: Nginx başlatma
      service:
        name: nginx
        state: started
        enabled: yes

  handlers:
    - name: Restart Nginx
      service:
        name: nginx
        state: restarted

Playbook Çalıştırma

# Çalıştır
ansible-playbook site.yml

# Belirli host'lar için
ansible-playbook site.yml --limit webservers

# Dry-run
ansible-playbook site.yml --check

# Verbose output
ansible-playbook site.yml -vvv

Jinja2 Template

# templates/nginx.conf.j2
server {
    listen {{ http_port }};
    server_name {{ domain }};

    root /var/www/{{ domain }};
    index index.html;

    location / {
        try_files $uri $uri/ =404;
    }

{% if enable_ssl %}
    listen 443 ssl;
    ssl_certificate /etc/ssl/{{ domain }}.crt;
    ssl_certificate_key /etc/ssl/{{ domain }}.key;
{% endif %}
}

Roles

Role yapısı oluşturma:

# Role oluştur
ansible-galaxy init roles/nginx

# Yapı
roles/nginx/
├── defaults/
│   └── main.yml      # Varsayılan değişkenler
├── files/            # Statik dosyalar
├── handlers/
│   └── main.yml      # Handler tanımları
├── meta/
│   └── main.yml      # Role metadata
├── tasks/
│   └── main.yml      # Ana görevler
├── templates/        # Jinja2 templates
└── vars/
    └── main.yml      # Değişkenler

Role Kullanımı

# site.yml
---
- hosts: webservers
  become: yes
  roles:
    - common
    - nginx
    - php
    - role: mysql
      vars:
        mysql_root_password: "secure_password"

Conditionals ve Loops

tasks:
  # Conditional
  - name: Install Apache (Debian)
    apt:
      name: apache2
      state: present
    when: ansible_os_family == "Debian"

  - name: Install Apache (RedHat)
    yum:
      name: httpd
      state: present
    when: ansible_os_family == "RedHat"

  # Loop
  - name: Create users
    user:
      name: "{{ item.name }}"
      groups: "{{ item.groups }}"
      state: present
    loop:
      - { name: 'alice', groups: 'admin' }
      - { name: 'bob', groups: 'developers' }
      - { name: 'charlie', groups: 'developers' }

Ansible Vault

# Şifreli dosya oluştur
ansible-vault create secrets.yml

# Düzenle
ansible-vault edit secrets.yml

# Playbook çalıştır
ansible-playbook site.yml --ask-vault-pass

# Vault password file ile
ansible-playbook site.yml --vault-password-file .vault_pass

Sonuç

Ansible, sunucu yönetimini ve deployment süreçlerini otomatikleştirmek için güçlü bir araçtır. YAML tabanlı yapısı sayesinde öğrenmesi kolaydır ve hızla produktif olabilirsiniz.